พัฒนาสมรรถนะของวิธีการหาปริมาณไนโตรเจนในเดกซ์แทรนด้วยวิธี Kjeldahl
DOI:
https://doi.org/10.48048/tr2r.2026.28Keywords:
เดกซ์แทรน, พอลิแซ็กคาไรด์, ไนโตรเจน, วิธี Kjeldahl, การตรวจสอบความใช้ได้ของวิธี, ความเป็นเส้นตรง, ความถูกต้อง, ความเที่ยงAbstract
เดกซ์แทรน (Dextran) เป็นพอลิแซ็กคาไรด์จากธรรมชาติที่มีความสำคัญและใช้งานหลากหลายทั้งในด้านการแพทย์ งานวิจัย และอุตสาหกรรม เนื่องจากมีความปลอดภัยสูง ละลายน้ำได้ดี และสามารถปรับคุณสมบัติได้ตามน้ำหนักโมเลกุล เดกซ์แทรนมีโครงสร้างทางเคมีที่ประกอบด้วยคาร์บอน ไฮโดรเจน และออกซิเจน หากมีการตรวจพบไนโตรเจนในเดกซ์แทรนจึงบ่งชี้ถึงสิ่งเจือปนที่ตกค้างจากกระบวนการผลิต เช่น โปรตีนหรือเศษเซลล์จุลินทรีย์ ซึ่งในบางกรณีอาจส่งผลให้เกิดการแพ้หรืออาการไม่พึงประสงค์อื่น ๆ การควบคุมและตรวจวิเคราะห์ไนโตรเจนรวมจึงมีความสำคัญต่อการประเมินความบริสุทธิ์ คุณภาพ และความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ โดยเฉพาะการใช้งานทางการแพทย์ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาสมรรถนะของวิธี Kjeldahl สำหรับการหาปริมาณไนโตรเจนในเดกซ์แทรน ด้วยเครื่อง Nitrogen Analyzer (Kjeltec™ 8400, FOSS, เดนมาร์ก) ในปัจจุบันมีการทดสอบหาปริมาณไนโตรเจนตกค้างในผลิตภัณฑ์เดกซ์แทรน หรือ พอลิแซ็กคาไรด์ (Polysaccharide) อื่น ๆ แต่ยังไม่พบงานวิจัยที่มุ่งเน้นการตรวจสอบความใช้ได้ของวิธีตามหลักการ Method validation ของตัวอย่างประเภทดังกล่าว ได้แก่ ความเป็นเส้นตรง (Linearity) ขีดจำกัดการตรวจวัด (LOD) ขีดจำกัดการหาปริมาณ (LOQ) ความถูกต้อง (Accuracy) และความเที่ยง (Precision) ผลการวิจัยพบว่าช่วงการทดสอบคือ 25 - 500 mg N/kg โดยมีค่า LOD เท่ากับ 15 mg N/kg และ LOQ เท่ากับ 50 mg N/kg การประเมิน Intermediate Precision โดยผู้วิเคราะห์ 2 คน ต่างวันและเวลา ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = –0.704, p > 0.05) สรุปได้ว่าวิธี Kjeldahl ที่ใช้สำหรับทดสอบตัวอย่างเดกซ์แทรน มีความเหมาะสม ถูกต้อง สามารถใช้เป็นวิธีมาตรฐานสำหรับการควบคุมคุณภาพและความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์เดกซ์แทรนได้
Downloads
References
นิภาภรณ์ ลักษณ์สมยา และ จินตนา กิจเจริญวงศ์. (2558). การประเมินความถูกต้องของวิธีวิเคราะห์โปรตีนในผลิตภัณฑ์ปรุงรสที่ได้จากการย่อยโปรตีนของถั่วเหลือง โดยการเปรียบเทียบผลระหว่างห้องปฏิบัติการที่มีความเชี่ยวชาญ. วารสารกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์, 57, 54-71.
American Public Health Association, American Water Works Association, & Water Environment Federation. (2017). Standard methods for the examination of water and wastewater (23rd ed.). Washington, DC: American Public Health Association.
AOAC International. (2023). Official methods of analysis of AOAC International (22nd ed.). Rockville, MD: AOAC International.
AOAC International. (2023). Appendix F: Guidelines for standard method performance requirements. Rockville, MD: AOAC International.
ASTM International. (2007). Standard test method for total nitrogen in organic materials by the Kjeldahl method (ASTM E258-07). West Conshohocken, PA: ASTM International.
Balarajah, T., Niroshan, A., Chem, M. I., & Udagedara, D. T. (2025), Validation of the Kjeldahl method for total Kjeldahl nitrogen analysis in Dry Aru Reservoir, Kilinochchi, Sri Lanka (pp. 443-452). In Proceedings of the International Water Conference 2025. Colombo, Sri Lanka.
Beljkaš, B., Matić, J., Milovanović, I., Jovanov, P., Mišan, A., & Šarić, L. (2010). Rapid method for determination of protein content in cereals and oilseeds: validation, measurement uncertainty and comparison with the Kjeldahl method. Accreditation and Quality Assurance, 15(10), 555-561.
Bi, Q., Hong, T., Mei, X., Xu, X., & Xu, D. (2023). Effect of high-molecular weight dextran-enriched sourdough fermented using Leuconostoc mesenteroides ATCC 8293 on bread quality and gluten. Food Bioscience, 53, 102777.
Cantwell, H. (2025). The fitness for purpose of analytical methods: A laboratory guide to method validation and related topics (3rd ed.). Retrieved from https://www.eurachem.org/images/stories/Guides/pdf/MV_guide_3rd_ed_V1_EN.pdf
Cheng, Y., Tang, W., Xu, Z., Wen, L., & Chen, M. (2017). Structure and functional properties of rice protein–dextran conjugates prepared by the Maillard reaction. International Journal of Food Science & Technology. 53(2), 372-380.
Cote, G., & Willet, J. (1999). Thermomechanical depolymerization of dextran. Carbohydrate Polymers, 39(2), 119-126.
Díaz-Montes, E. (2021). Dextran: Sources, structures and properties. Polysaccharides, 2(3), 554-565
Dingman, R., & Balu-Iyer, S. V. (2019). Immunogenicity of protein pharmaceuticals. Journal of Pharmaceutical Sciences, 105, 1637-1654.
International Conference on Harmonisation of Technical Requirements for Registration of Pharmaceuticals for Human Use. (2005). Validation of analytical procedures: Text and methodology Q2(R1). Geneva, Switzerland: ICH Steering Committee.
Islam, M. A., & Islam, S. (2024). Sourdough bread quality: Facts and factors. Foods, 13(13), 2132.
Kitpakornsanti, K., Pengthamkeerati, P., Worachananant, P., & Limsakul, A. (2022). Soil nitrogen stock of primary and restored mangrove forests in ranong biosphere reserve, Thailand. Journal of Fisheries and Environment, 46(3), 108-118.
Koirala, P., Maina, N. H., Nihtilä, H., Katina, K., & Coda, R. (2021). Brewers’ spent grain as substrate for dextran biosynthesis by Leuconostoc pseudomesenteroides DSM20193 and Weissella confusa A16. Microbial Cell Factories, 20(1), 23.
Langyan, S., Bhardwaj, R., Radhamani, J., Yadav, R., Gautam, R. K., Kalia, S., & Kumar, A. (2022). A quick analysis method for protein quantification in oilseed crops: A comparison with standard protocol. Frontiers in Nutrition, 9, 892695.
Lanvers, P., Broeker, J., & Schmid, J. (2025). Clinical-type dextran: A review on process and enzyme engineering strategies to control molecular weight distribution. Carbohydrate Polymers, 364, 123783.
Lin, Y., & Chen, M. (2024). Dextran-40 reduces partial flap failure: A systematic review and meta-analysis for antithrombotics after free flaps. Plastic & Reconstructive Surgery Global Open, 12(5), 5812.
Marcó, A. (2002). Comparison of the Kjeldahl method and a combustion method for total nitrogen determination in animal feed. Talanta, 57(5), 1019-1026.
Martwiset, S., Koh, A. E., & Chen, W. (2006). Nonfouling characteristics of Dextran-containing surfaces. Langmuir, 22(19), 8192-8196.
Miao, K. H., & Guthmiller, K. B. (2025). Dextran. Retrieved from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557631
Ministry of Health, Labour and Welfare. (2016). The Japanese pharmacopoeia (17th ed.). Tokyo, Japan: Ministry of Health, Labour and Welfare.
Oliverio, R., Liberelle, B., Patenaude, V., Moreau, V., Thomas E., Virgilio, N., Banquy, X., & Crescenzo, D. G. (2024). Cofunctionalization of macroporous dextran hydrogels with adhesive peptides and growth factors enables vascular spheroid sprouting. ACS Biomaterials Science & Engineering, 10(8), 5080-5093.
Petrovici, A. R., Pinteala, M., & Simionescu, N. (2023). Dextran formulations as effective delivery systems of therapeutic agents. Molecules, 28(3), 1086.
Pramudito, T. E., Desai, K., Voigt, C., Smid, E. J., & Schols, H. A. (2023). Dextran and levan exopolysaccharides from tempeh-associated lactic acid bacteria with bioactivity against enterotoxigenic Escherichia coli (ETEC). Carbohydrate Polymers, 328, 121700.
Preesong, J., Phromnak, P., Paenklang, F., Thammanatsakun, V., & Yampracha, S. (2025). Comparative study of nitrogen release from compound fertilizers in silty loam and sandy loam soils. International Journal of Agricultural Technology, 21(6), 2523-2538.
Sáez-Plaza, P., Navas, M. J., Wybraniec, S., Michałowski, T., & Asuero, A. G. (2013). An overview of the Kjeldahl method of nitrogen determination. Part II. Sample preparation, working scale, instrumental finish, and quality control. Critical Reviews in Analytical Chemistry, 43(4), 224-272.
Shintaro, N., Hakoda, A., Sakaida, K., Suzuki, T., & Yasui, A. (2005). Method performance study of the determination of total nitrogen in soy sauce by Kjeldahl method. The Japan Society for Analytical Chemistry, 21, 1129-1132.
Tarr, H. L. A., & Hibbert, H. (1931). Studies on reactions relating to carbohydrates and polysaccharides. XXXV. polysaccharide synthesis by the action of acetobacter xylinus on carbohydrates and related compounds. Canadian Journal of Research, 4(4), 372-388.
Thompson, M., Owen, L., Wilkinson, K., Wood, R., & Damant, A. (2002). A comparison of the Kjeldahl and Dumas methods for the determination of protein in foods, using data from a proficiency testing scheme. The Analyst, 127(12), 1666-1668.
Verhoef, R., Waard, D. P., Schols, H. A., Rättö, M., Siika-Aho, M., & Voragen, A. G. (2002). Structural elucidation of the EPS of slime producing Brevundimonas vesicularis sp. isolated from a paper machine. Carbohydrate Research, 337(20), 1821-1831.
Vitte, J., Vibhushan, S., Bratti, M., Montero-Hernandez, J., E., & Blank, U. (2022). Allergy, anaphylaxis, and nonallergic hypersensitivity: IgE, mast cells, and beyond. Medical Principles and Practice, 31, 501-515.
Wang, H., Pampati, N., McCormick, W., M., & Bhattacharyya, L. (2016). Protein nitrogen determination by Kjeldahl digestion and Ion chromatography. Journal of Pharmaceutical Sciences, 105, 1851-1857
