ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจลาออกกลางคันของนิสิต คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

Authors

  • อนันษา ทองเหลา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม 44150
  • บุษยา มูลศรีแก้ว คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม 44150

DOI:

https://doi.org/10.48048/tr2r.2026.83

Keywords:

การคงอยู่ของนิสิต, การลาออกกลางคัน, การตัดสินใจลาออก, คณะวิทยาศาสตร์

Abstract

การศึกษาวิจัยเรื่องปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจลาออกกลางคันของนิสิต คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ทั้งด้านปัจจัยดึงดูดและปัจจัยผลักดันที่ส่งผลต่อการตัดสินใจลาออกกลางคัน เก็บรวบรวมข้อมูลจากนิสิตชั้นปีที่ 1 - 4 ที่ลาออกในช่วงปีการศึกษา 2568 - 2569 จำนวน 205 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล คำถามปลายเปิด และการสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงบรรยายและการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มนิสิตที่ลาออกส่วนใหญ่เป็นนิสิตเพศหญิง คิดเป็นสัดส่วนมากกว่าร้อยละ 70 ทั้งสองปีการศึกษา โดยสาขาวิชาที่มีการลาออกสูงสุด 3 อันดับแรก ได้แก่ สาขาวิชาชีววิทยา สาขาวิชาเคมี และสาขาวิชาคณิตศาสตร์ ช่วงเวลาที่มีการลาออกมากที่สุดอยู่ในระดับชั้นปีที่ 1 และปีที่ 2 ซึ่งกระจุกตัวในภาคเรียนที่ 1 และช่วงรอยต่อก่อนเปิดปีการศึกษาใหม่ (เมษายน - มิถุนายน) นอกจากนี้ นิสิตที่เข้าเรียนผ่านระบบ TCAS รอบที่ 3 (Admissions) และรอบที่ 2 (Quota) มีอัตราการลาออกสูงที่สุด เมื่อพิจารณาปัจจัยที่เกี่ยวข้อง พบว่าการตัดสินใจลาออกเกิดจากปัจจัยดึงดูดเป็นหลัก (มากกว่าร้อยละ 70) โดยมีสาเหตุอันดับ 1 คือ การย้ายคณะ สาขาวิชา หรือย้ายมหาวิทยาลัยใหม่ใกล้บ้าน ร่วมกับการเตรียมสอบคัดเลือกใหม่ (ซิ่ว) เพื่อเข้าศึกษาต่อในสายตรง ในขณะที่ปัจจัยผลักดันมีสัดส่วนน้อยกว่า ได้แก่ การเรียนไม่ไหวหรือไม่ตรงความถนัด ปัญหาทางการเงิน และปัญหาสุขภาพ ผลการวิจัยสะท้อนว่าคณะวิทยาศาสตร์ถูกใช้เป็น สาขาทางผ่าน เพื่อรอสอบใหม่ไปสู่กลุ่มสายอาชีพอื่น สถาบันจึงควรนำผลวิจัยไปใช้ประโยชน์โดยการปรับปรุงกลยุทธ์การรับเข้าในรอบ Portfolio และ Quota ให้คัดกรองผู้สนใจจริง เพิ่มความยืดหยุ่นในการย้ายสาขาภายใน จัดตั้งระบบแจ้งเตือนล่วงหน้าในรายวิชาแกนช่วงชั้นปีที่ 1 - 2 พร้อมทั้งสนับสนุนทุนการศึกษา ดูแลสุขภาพจิต และเสริมระบบพี่ติวน้องเพื่อรักษานิสิตให้อยู่ในระบบเพิ่มมากขึ้น

Downloads

Download data is not yet available.

References

งานวิชาการ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. (2569). รายงานข้อมูลการรับเข้านิสิตใหม่คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ประจำปีการศึกษา 2569 (เอกสารประกอบการประชุม). มหาสารคาม: คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

งานวิชาการ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. (2569). รายงานข้อมูลการสถิติการรับเข้านิสิตใหม่ระดับปริญญาตรีของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ประจำปีการศึกษา 2569 (เอกสารประกอบการประชุม). มหาสารคาม: คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

จาริยา สุทธินนท์, มณฑนา พิพัฒน์เพ็ญ, ทวีศักดิ์ พุฒสุขขี และ ศรีสุดา วนาลีสิน. (2565). การพัฒนาระบบการดูแลนิสิตนักศึกษาเพื่อลดอัตราการออกกลางคันของนิสิตนักศึกษาระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยของรัฐในภาคใต้ของประเทศไทย. วารสารนวัตกรรมทางการศึกษา, 22(2), 93-107.

สิริกุล รัตนมณี, เอกวิทย์ โทปุรินทร์ และ สมพงษ์ ปั้นหุ่น. (2561). การวิเคราะห์จำแนกปัจจัยการออกกลางคันนิสิตระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยบูรพา. วารสารวิจัยรำไพพรรณี, 12(3), 124-134.

วิภาวรรณ สุวรรณ์, โชติ บดีรัฐ และ ภาสกร ดอกจันทร์. (2569). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการออกกลางคันของนักศึกษาระดับปริญญาตรีมหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม. วารสารปัญญาลิขิต, 5(2), 14-30.

อริสฬา เตหลิ่ม. (2563). การวิเคราะห์ความอยู่รอดจากการออกกลางคันของนิสิตระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยบูรพา. วารสารวิจัยรำไพพรรณี, 14(3), 72-83.

Apumayta, R. Q., Cayllahua, J. C., Pari, A. C., Choque, V. I., Valverde, J. C. C., & Ataypoma, D. H. (2024). University dropout: A systematic review of the main determinant factors (2020-2024). F1000Research, 13, 942.

Bean, J. P., & Metzner, B. S. (1985). A conceptual model of nontraditional undergraduate student attrition. Review of Educational Research, 55(4), 485-540.

Gonzalez-Morales, M. O., Lopez-Aguilar, D., Alvarez-Perez, P. R., & Toledo-Delgado, P. A. (2025). Dropping out of higher education: Analysis of variables that characterise students who interrupt their studies. Acta Psychologica, 252, 104669.

Robbins, S. B., Lauver, K. J., Le, H., Davis, D., Langler, R., & Carlstrom, A. (2004). Do psychosocial and study skill factors predict college outcomes? A meta-analysis. Psychological Bulletin, 130(2), 261-288.

Tinto, V. (1993). Leaving college: Rethinking the causes and cures of student attrition (2nd eds.). Chicago, USA: University of Chicago Press.

Tinto, V. (2017). Reflections on student persistence. Student Success, 8(2), 1-8.

Downloads

Published

2026-11-12

How to Cite

ทองเหลา อ., & มูลศรีแก้ว บ. (2026). ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจลาออกกลางคันของนิสิต คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. Trends in Routine to Research, 1(6), 83. https://doi.org/10.48048/tr2r.2026.83

Similar Articles

<< < 1 2 

You may also start an advanced similarity search for this article.