การวิเคราะห์การบริการตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการ ด้วยเครื่องฟูเรียร์ทรานส์ฟอร์มอินฟราเรด สเปกโตรมิเตอร์ (FTIR) ของสถาบันวิจัยโลหะและวัสดุ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
DOI:
https://doi.org/10.48048/tr2r.2026.50Keywords:
การตรวจวิเคราะห์, การบริการวิเคราะห์ทดสอบ, ความคุ้มค่าในระดับเบื้องต้น, ความถี่ในการใช้งาน, เครื่องฟูเรียร์ทรานส์ฟอร์มอินฟราเรดสเปกโตรมิเตอร์, เครื่องมือวิทยาศาสตร์Abstract
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์การให้บริการตรวจวิเคราะห์ด้วยเครื่องฟูเรียร์ทรานส์ฟอร์มอินฟราเรดสเปกโตรมิเตอร์ (FTIR) ของสถาบันวิจัยโลหะและวัสดุ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในช่วงปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 - 2568 โดยมุ่งประเมินจำนวนการใช้บริการ จำนวนตัวอย่างที่ส่งตรวจ รูปแบบการทดสอบ ความถี่ในการใช้งาน และความคุ้มค่าในระดับเบื้องต้นควบคู่ไปกับความคุ้มค่าในเชิงวิชาการ ข้อมูลถูกรวบรวมจากฐานข้อมูลการให้บริการวิเคราะห์ทดสอบของสถาบันฯ และวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา ผลการศึกษาพบว่ามีการให้บริการรวม 161 งาน คิดเป็นจำนวนตัวอย่างทั้งสิ้น 732 ตัวอย่าง โดยผู้ใช้บริการหลักเป็นหน่วยงานภายในสถาบันฯ จำนวน 103 งาน (ร้อยละ 63.98) และ 533 ตัวอย่าง (ร้อยละ 72.81) ซึ่งสะท้อนบทบาทสำคัญของเครื่องมือในการสนับสนุนงานวิจัยภายในองค์กร รูปแบบการทดสอบที่ได้รับความนิยมสูงสุดคือโหมด Attenuated Total Reflectance (ATR) สำหรับตัวอย่างของแข็ง จำนวน 418 ตัวอย่าง (ร้อยละ 57.10) เนื่องจากมีความสะดวกและลดขั้นตอนการเตรียมตัวอย่าง ความถี่ในการใช้งานสูงสุดอยู่ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 ที่ร้อยละ 80.77 แสดงให้เห็นถึงการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ ในด้านความคุ้มค่าเชิงเศรษฐศาสตร์ พบว่ารายได้จากการให้บริการสูงกว่าค่าบำรุงรักษาเชิงป้องกัน (ประมาณ 20,000 บาทต่อปี) อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 และ 2567 ซึ่งมีรายได้ 111,100 และ 128,700 บาท ตามลำดับ นอกจากนี้ เครื่องมือยังมีส่วนสนับสนุนการผลิตผลงานวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารนานาชาติระดับ Tier 1 และ Quartile 1 สรุปได้ว่าเครื่อง FTIR เป็นโครงสร้างพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ที่มีความคุ้มค่าทั้งด้านเศรษฐศาสตร์และวิชาการ และข้อมูลจากการศึกษานี้สามารถใช้ประกอบการวางแผนบริหารจัดการเครื่องมือให้เกิดความยั่งยืนในระยะยาว
Downloads
References
สุนทรี สวนทับทิม. (2568). การวิเคราะห์ความคุ้มค่าของเครื่องมือวิทยาศาสตร์ ห้องปฏิบัติการสถานวิทยาศาสตร์พรีคลินิก คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. Mahidol R2R e-Journal, 12(3), 79-88.
Arjariya, O., Kungsanant, S., Chub-uppakarn, T., & Chaiprapat, S. (2026). Sustainable production of lightweight geopolymer from mixed fly ash: Effects of alkali activators and surfactants. Case Studies in Construction Materials, 24, e05777.
Beasley, M. M., Bartelink, E. J., Taylor, L., & Miller, R. M. (2014). Comparison of transmission FTIR, ATR, and DRIFT spectra: Implications for assessment of bone bioapatite diagenesis. Journal of Archaeological Science, 46, 16-22.
Chen, M., Li, J., & Zhang, L. (2025). Degradation of PBAT mulch by plastic-degrading bacteria under the influence of organic fertilizers and effects on soil. Journal of Environmental Chemical Engineering, 13(6), 119626.
Chomthong, K., Kunpatee, K., Pimpitak, U., Puthong, S., Komolpis, K., Wonsawat, W., Nuanualsuwan, S., Yakoh, A., Khongchareonporn, N., Ruecha, N., & Chaiyo, S. (2024). Label-free simultaneous detection of quinolone antibiotic residues using an origami paper–based electrochemical immunosensor. Sensors and Actuators B: Chemical, 410, 135667.
Prasanphan, S., Onutai, S., & Nawaukkaratharnant, N. (2024). Influence of partial replacement of calcined red clay by gypsum-bonded casting investment waste on geopolymerization reaction of red clay-based geopolymer. Heliyon, 10(2), e24448.
Preechakasedkit, P., Panphut, W., Lomae, A., Wonsawat, W., Citterio, D., & Ruecha, N. (2023). Dual colorimetric/electrochemical detection of salmonella typhimurium using a laser-induced graphene integrated lateral flow immunoassay strip. Analytical Chemistry, 95(37), 13904-13912.
Preechakasedkit, P., Pulsrikarn, C., Nuanualsuwan, S., Rattanadilok Na Phuket, N., Citterio, D., & Ruecha, N. (2024). Label-free detection of waterborne pathogens using an all-solid-state laser-induced graphene potentiometric ion flux immunosensor. Analytical Chemistry, 96(38), 15476-15483.
Teekayupak, K., Aumnate, C., Lomae, A., Preechakasedkit, P., Henry, C. S., Chailapakul, O., & Ruecha, N. (2023). Portable smartphone integrated 3D-Printed electrochemical sensor for nonenzymatic determination of creatinine in human urine. Talanta, 254, 124131.
Teekayupak, K., Lomae, A., Agir, I., Chuaypen, N., Dissayabutra, T., Henry, C. S., Chailapakul, O., Ozer, T., & Ruecha, N. (2023). Large-scale fabrication of ion-selective electrodes for simultaneous detection of Na+, K+, and Ca2+ in biofluids using a smartphone-based potentiometric sensing platform. Microchimica Acta, 190, 237.
Teekayupak, K., Sakulduangdee, T., Kaewchairueang, K., Chuaypen, N., Dissayabutra, T., Henry, C. S., Citterio, D., & Ruecha, N. (2025). Dual-Ion potentiometric sensor with Laser-synthesized AuNPs Onto LIG and Inkjet-printed electrodes for simultaneous Na+ and K+ monitoring in biofluids. Advanced Materials Technologies, 11(7), e01994.
Undavalli, V. K., Ling, C., & Khandelwal, B. (2021). Chapter 6 - Impact of alternative fuels and properties on elastomer compatibility. In Khandelwal, B. (Ed.). Aviation fuels (pp. 113-132). USA: Academic Press, Cambridge.
