จากควอไทล์ 4 สู่ควอไทล์ 2: กรณีศึกษาการยกระดับค่า CiteScore ของวารสาร Trends in Sciences ด้วยกระบวนการ PDCA
DOI:
https://doi.org/10.48048/tr2r.2026.13Keywords:
การพัฒนาวารสารวิชาการ, แผนผังสาเหตุและผลลัพธ์, ค่าการอ้างอิงเฉลี่ยต่อบทความ, วงจรการปรับปรุงคุณภาพอย่างต่อเนื่อง, เมทริกซ์การจัดลำดับความสำคัญของงานAbstract
งานวิจัยนี้นำเสนอกระบวนการพัฒนาวารสาร Trends in Sciences (TiS) อย่างเป็นระบบ ภายใต้แนวคิดของกระบวนการ PDCA โดยมีเป้าหมายเพื่อยกระดับคุณภาพวารสารจาก Quartile 4 ไปสู่ควอไทล์ที่สูงขึ้นในฐานข้อมูล Scopus ในระยะเวลา 4 ปี (พ.ศ. 2564 - 2567) การศึกษาใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบกรณีศึกษา โดยรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิจากระบบวารสารและฐานข้อมูล Scopus และใช้การวิเคราะห์เชิงระบบร่วมกันระหว่าง แผนผังสาเหตุและผล (Fishbone Diagram หรือ Ishikawa Model) และ เมทริกซ์การจัดลำดับความสำคัญ (Eisenhower Matrix) ผลการศึกษาพบว่า การพัฒนาระบบงานประจำ (Routine) ให้เป็นกระบวนการเรียนรู้ (Research) อย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้วารสาร TiS มีค่า CiteScore เพิ่มจาก 0.0 (ปี 2021) เป็น 1.2 ในปี 2023 และเพิ่มขึ้นเป็น 1.8 ในปี 2024 ตามลำดับ (ปี 2024) และเลื่อนระดับจาก Q4 ไปสู่ Q2 พร้อมกับการเพิ่มขึ้นของการอ้างอิงและความเป็นนานาชาติของผู้เขียนอย่างมีนัยสำคัญ บทเรียนจากกรณีศึกษานี้นำไปสู่ข้อเสนอเชิงนโยบายและแนวทาง “3R Action Model” (Routine-Research-Recognition) ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาวารสารวิชาการอื่น ๆ ในบริบทประเทศไทยหรือประเทศกำลังพัฒนาเพื่อขับเคลื่อนคุณภาพวารสารให้เติบโตบนเวทีสากล
Downloads
References
โกสินธุ์ ศิริรักษ์. (2564). การวิเคราะห์ Walailak Journal of Science and Technology ที่อยู่ในฐานข้อมูล Scopus ระหว่างปี พ.ศ.2555-2563: การวิเคราะห์บรรณมิติ. วารสารห้องสมุด สมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทยฯ, 65(2), 137-153.
ณัฐธกานต์ จันดาโชติ. (2567). การเปรียบเทียบการบริหารจัดการและผลการดำเนินงานของวารสารวิชาการในประเทศไทย. วารสารมนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และนวัตกรรม มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์, 2(1), 36-50.
มาศโมฬี จิตวิริยธรรม. (2568). รูปแบบการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้าน R2R นอกองค์การที่มีความหลากหลายของผู้เรียน. วารสารวิชาการ มทร.สุวรรณภูมิ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 10(1), 37-50.
วิโรจน์ ยิ้มขลิบ, วิภาภรณ์ ภู่วัฒนกุล, อัจฉรา วัฒนาณรงค์ และ ศักดิ์ชัย นิรัญทวี. (2566). สมรรถนะการวิจัย: การวิจัยจากงานประจำ (Routine to Research: R2R). Lawarath Social E-Journal, 5(1), 175-192.
สุจิตน์ ไหมชุม. (2567). สมรรถนะการพัฒนางานประจำสู่งานวิจัยของบุคลากรสาธารณสุขสายวิชาชีพในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดสงขลา. วารสารบัณฑิตศึกษาเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต, 1(2), 51-67.
โอปอล์ นิลอาสน์. (2567). การวิเคราะห์การจัดการวารสาร Asia Social Issues มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ด้วยเกณฑ์การประเมินวารสารระดับนานาชาติ. Journal of Information and Learning, 35(1), 86-98.
Channuie, P. (2024). Trends in Sciences: Celebrating Highest 2023 CiteScore. Trends in Sciences, 21(7), 8593.
Channuie, P. (2025). Trends in Sciences: Celebrating Record-High 2024 CiteScore. Trends in Sciences, 22(6), 10846.
Elsevier. (2025). Trends in Sciences. Retrieved from https://www.scopus.com/sourceid/21101068817
Harling, L. (2025). Introducing CiteScore 2024: A comprehensive and transparent metric for journal impact - Elsevier Scopus Blog. Retrieved from https://blog.scopus.com/introducing-citescore-2024
Meneghini, R. (2012). Emerging journals. The benefits of and challenges for publishing scientific journals in and by emerging countries. EMBO Reports, 13(2), 106-108.
